Peter van Kouwen•6 maanden geleden Aardgasvrije wijk in Bilthoven mag verder uitgewerkt worden, over twee jaar moet er duidelijk plan liggenDe komst van een aardgasvrije wijk in Bilthoven is een stap dichterbij: na uren discussie heeft de gemeenteraad donderdagavond ingestemd met een voorstel om (een deel van) Brandenburg-West van het gas af te halen.En dat betekent, na jaren gesteggel, dat er eindelijk een concreet plan ligt om de Bilthovense wijk te verduurzamen. Het idee is om een ‘zeer lage temperatuur bronnet’ aan te leggen. Daarbij wordt warmte van de nabijgelegen rioolwaterzuivering gebruikt om huizen te verwarmen. Brandenburg-West geldt als een proeftuin waarbij het aardgasvrije systeem getest moet gaan worden.Te hoge kostenMaar dat is de afgelopen jaren niet makkelijk gegaan. De gemeente heeft vanuit een groep inwoners van de wijk veel kritiek gekregen op de plannen. Zij zeggen dat het bronnet dat wordt gebruikt voor bewoners véél te duur is. Dat heeft te maken met de temperatuur van het water, maar ook de kosten die bewoners überhaupt zelf moeten betalen om mee te doen.Daar ging ook een deel van de urenlange politieke discussie over: kunnen bewoners gedwongen worden om mee te doen? Er zijn verschillende lezingen over de hoeveelheid draagvlak die er voor het plan is. De kritiek vanuit de wijk komt met name van de eigenaren van de zogenaamde grondgebonden woningen.Twee jaarToch heeft een nipte meerderheid van de gemeenteraad ingestemd met de plannen om Brandenburg-West van het gas af te halen. Dat betekent dat de plannen concreter gemaakt worden. Als dat is gebeurd, mag de gemeenteraad daar weer wat van vinden.De gemeenteraad is zeer verdeeld over de plannen. Met 14 stemmen voor (PvdA, fractie Kruiniger, GroenLinks, D66, SP) en 13 stemmen tegen (VVD, ChristenUnie, SGP, Lokaal De Bilt, Forza De Bilt, CDA) werd de ‘warmteoplossing’ toch aangenomen. Een voorstel van D66 haalde het ook; dat houdt in dat er twee varianten voor de plannen worden uitgewerkt. Een met alleen appartementen en de ander met ook de bovengenoemde woningen erbij.Grote zorgen in Bilthoven over plan voor aardgasvrije wijk die huiseigenaren op kosten jaagtEnkele inwoners van de wijk Brandenburg-West in Bilthoven maken zich grote zorgen over de plannen om de wijk af te sluiten van het aardgas. De honderden woningen zijn proeftuin om te kijken hoe wijken van het gas af kunnen, maar bewoners zijn duidelijk: de plannen die er liggen zijn voor deze huizen écht niet geschikt, terwijl de gemeente juist denkt van wel.Gefrustreerd zitten Cees van der Poel, Joep Offermans en Karin van de Wetering aan tafel in een woning aan de Kometenlaan in Bilthoven. Huizen zoals deze staan er hier in overvloed: gebouwd tussen 1960 en 1979. Doorzonwoningen, noemt het trio ze. Gebouwd toen energie nog niet zulke grote uitdagingen met zich meebracht als nu.Bewoonster Anja Gielen voor de kasteelvilla in Vianen. ,,We vielen voor het huis omdat het mooi en sfeervol was, met een heerlijke tuin en ondanks de grootte ook heel gezellig.”In 2020 kregen de grofweg 1000 huishoudens in de wijk Brandenburg-West in Bilthoven van de gemeente te horen dat hun wijk op de nominatie staat om aardgasvrij te worden. Vanwege klimaatverandering en duurzaamheidsambities wordt er in Nederland gezocht naar wijken die als proeftuin konden dienen om te ontdekken hoe je het best ‘van het gas af’ kunt.Buizen naar woningenHet idee is duidelijk: het afvalwater wat nu vanaf de rioolwaterzuivering in de Biltse Grift stroomt, kan prima gebruikt worden om huizen te verwarmen. ,,Volgens de plannen van de gemeente gaat dat water vervolgens in buizen naar onze woningen toe. Iedereen moet dan zelf een warmtepomp aanschaffen om het water te verwarmen tot vijftig graden”, legt Van der Poel uit.Hij is, net als zijn twee buren, niet te spreken over het plan. ,,Omdat dit water maar tot 50 graden opgewarmd kan worden, is het vervolgens ook nog eens nodig om je huis goed te isoleren.” Dat is nodig omdat in de huizen nú water tot wel 80 graden opgewarmd kan worden met de CV-ketel. ,,Als die temperatuur lager is moet je isoleren om de warmte beter vast te houden. En die kosten moet je zelf betalen.” Overigens zijn hiervoor wel leningen beschikbaar.Collectieve warmtepompVan der Poel en Offermans vinden dat er veel beter een collectieve warmtepomp kan komen die het water al bij de rioolwaterzuivering opwarmt tot tachtig graden zodat het ook op die temperatuur de huizen binnenkomt. Net als bij de huidige ketels dus. ,,Aan isolatie hoef je dan niets te doen.”Maar het drietal heeft niet het idee dat hun plan serieus wordt genomen. ,,De gemeente is met bewoners in gesprek gegaan en hoort dat de wijk enthousiast is. Wij horen écht iets anders”, legt Van de Wetering uit. Het liefst zou het drietal willen dat het aardgasvrij maken van hun wijk in ‘fases’ verloopt. Door bijvoorbeeld eerst te isoleren en daarna een hybride warmtepomp aan te schaffen, wat volgens hen goedkoper is. De bewoners willen hun plannen volgende week tijdens een speciale avond met andere geïnteresseerden delen.‘Alle informatie beschikbaar’De gemeente De Bilt laat in een reactie weten dat een warmwaternet waar de bewoners voor pleiten juist duurder is dan het beoogde bronnet, omdat het water dan alleen nog maar opgewarmd hoeft te worden in huis. Verder heeft het systeem volgens de gemeente als voordeel dat het kan koelen in de zomer. Over de communicatie, die de bewoners ‘selectief’ noemen, zegt de gemeente het van groot belang te vinden dat iedereen een weloverwogen eigen keuze kan maken. ,,Alle informatie is beschikbaar op de projectpagina op onze website.”Op basis van enquêtes zegt de gemeente juist wel een positief beeld vanuit de wijk te ontvangen. 65,6 procent van de inwoners zou positief staan tegenover het aardgasvrij maken van de woning, 17,5 procent (zeer) kritisch. Volgens de gemeente is het ‘in stappen’ aardgasvrij maken van de wijk financieel niet aantrekkelijk: ,,Een collectieve oplossing voor alle woningen is het meest wenselijk en kostenbesparend.” De gemeente zegt dat het financiële risico dat bewoners kunnen lopen ‘hoog op de agenda’ staat.
16 deelnemers
