Veel gestelde vragen

Asielopvang algemeen   

Waarom asielopvang in Woerden? 

Door de Spreidingswet is elke gemeente in Nederland verplicht om een aantal asielzoekers op te vangen. Voor Woerden is dit aantal 337. Het COA heeft onderzocht of het gebouw aan de Bleek 1 geschikt te maken is voor 350 tot maximaal 400 asielzoekers. Dit onderzoek is inmiddels uitgevoerd. De Bleek 1 is volgens het COA een geschikte opvanglocatie. Nadat het pand verbouwd is, worden er 15 jaar lang asielzoekers opgevangen. 

Vluchtelingen, asielzoekers, statushouders, noodopvang, AZC's - wat is wat? 

• Vluchtelingen zijn mensen die door oorlog of andere redenen vrezen voor hun leven. 
• Vluchtelingen die asiel aanvragen heten asielzoekers. Zij worden tijdens de behandeling van hun asielaanvraag opgevangen in asielzoekerscentra (AZC’s). De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) behandelt de asielaanvragen.  
• Zodra asielzoekers een verblijfstatus krijgen in Nederland heten ze statushouders. Vanaf dat moment hebben ze ook recht op een woning in Nederland. Door de krappe woningmarkt vinden statushouders moeilijk een woning. Ze verblijven daardoor langer in AZC’s. Die zitten mede daardoor ook langer vol. 
• Nederland moet volgens de wet iedereen die asiel aanvraagt in Nederland opvangen. Daarom zijn extra opvanglocaties nodig. Zoals tijdelijke noodopvang locaties en asielzoekerscentra voor langere tijd.  

Wat is het COA? 

Het COA is het Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Het COA zorgt voor de opvang van asielzoekers in Nederland tijdens de asielprocedure. Vanaf het moment dat iemand asiel aanvraagt in Nederland, tot aan het moment dat iemand Nederland moet verlaten of een verblijfsvergunning krijgt. Zie ook: www.coa.nl 

Zijn er geen andere locaties beschikbaar voor deze groep mensen? 

De bestaande asielzoekerscentra zitten vol. Dit komt doordat er meer mensen in de opvang binnenkomen dan er uitgaan. Een belangrijk reden hiervoor is het grote woningtekort in Nederland. Hierdoor verblijven ruim 16.000 statushouders (mensen met een verblijfsvergunning) in bestaande asielzoekerscentra. Om ruimte te maken zijn statushouders eind 2023 naar een hotel verhuisd. Dit is een tijdelijke oplossing. 

Er is dus snel behoefte aan opvangplaatsen. De Bleek 1 blijkt een geschikte locatie te zijn. Het voldoet aan alle voorwaarden die het COA heeft voor opvanglocaties. Wel moet het gebouw eerst nog verbouwd worden, zodat het geschikt is voor de opvang van asielzoekers voor langere tijd (15 jaar).

Waarom kiezen we niet voor meer opvang van statushouders, zodat we geen asielzoekers hoeven op te vangen?

De gemeente vindt het belangrijk om net als andere gemeenten asielzoekers op te vangen. Deze mogelijkheid blijkt er te zijn op de Bleek 1. Natuurlijk moet er aan meer gedacht worden dan de opvang op de Bleek 1. Daarnaast is het ook belangrijk dat er gezorgd wordt voor andere dingen. Je kunt hierbij denken aan zorg, onderwijs en werk voor de asielzoekers. Om de asielzoekers goed op te kunnen vangen, wil de gemeente dit ook goed organiseren.

Gemeenten kunnen met elkaar afspraken maken over de invulling van de Spreidingswet. Zo kan de ene gemeente bijvoorbeeld zorgen voor meer asielopvangplekken. Een andere gemeente vangt in dat geval dan bijvoorbeeld meer statushouders op, dan ze volgens de huidige verdeling al moeten. Dat betekent dat ze moeten zorgen voor een huis en te helpen bij de inburgering.

Ook dat heeft gevolgen. Er moeten dan bijvoorbeeld meer sociale woningen zijn en voldoende voorzieningen. 

Er is een groot tekort aan leraren, huisartsen, politiemensen en woningen. Hoe verhoudt een groot azc zich hiermee?

We gaan kijken wat er extra nodig is door de komst van deze groep mensen. Het COA zorgt voor huisartsen op de locatie zelf. Voor andere dingen zoals bijvoorbeeld onderwijs, gaan we met onze partners in gesprek.

De gemeente kent de spanning op de woningmarkt. Daarom staan er in het plan ook flexwoningen. Deze tijdelijke woningen zijn bedoeld voor statushouders en starters uit de gemeente Woerden.

Wat zijn de actuele asielcijfers en migratiecijfers?

In 2023 kwamen er in totaal 48.500 asielzoekers en nareizigers. Het aantal eerste asielaanvragen in januari 2024 was ongeveer 3.240.

De asielzoekers die van februari 2023 t/m januari 2024 in Nederland aankwamen, komen uit:

·      35% uit Syrië;

·      8% uit Turkije;

·      6% uit Eritrea;

·      5% uit Jemen;

·      5% uit Somalië

Ongeveer 4% van deze asielzoekers komen uit een veilig land van herkomst.

Wanneer krijgt iemand asiel in Nederland?

Een persoon krijgt asiel in Nederland als hij vluchteling is. Een vluchteling is iemand die een goede reden heeft om bang te zijn voor vervolging in zijn land. Dit kan bijvoorbeeld komen door oorlog, ras of seksuele oriëntatie. 

Hoe zorgen we ervoor dat asielzoekers goed integreren?

Nieuwkomers in Nederland kunnen niet vroeg genoeg beginnen met integratie. Het COA biedt diverse activiteiten voor asielzoekers en statushouders. Deze activiteiten zijn gericht op de Nederlandse taal en cultuur, werk, opleiding en een sociaal netwerk. Het COA doet dit samen met lokale partners. Door hier al direct in het azc mee te beginnen, maken de asielzoekers een goede start. Dit maakt het leven voor hen gemakkelijker als zij naar hun gemeente verhuizen.

Mogen asielzoekers werken?

Een asielzoeker mag in Nederland werken. De asielaanvraag moet dan wel minstens 6 maanden in behandeling zijn. Werken kan alleen als de werkgever een tewerkstellingsvergunning (TWV) heeft.

Er is geen grens in het aantal weken dat een asielzoeker ieder jaar mag werken.

Wat doen de bewoners overdag?

Iedereen in Nederland heeft dezelfde rechten en plichten als het gaat om bewegingsvrijheid. De mensen die in de opvang blijven hebben dus dezelfde rechten en plichten. Ze mogen zich dus vrij bewegen. Wel moeten ze zich wekelijks melden.

Het COA heeft huisregels. Bewoners krijgen deze in hun eigen taal. En ze krijgen uitleg over rechten, plichten en omgangsvormen in Nederland. De mensen zijn zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van de ruimte waarin zij leven. Kinderen die verplicht naar school moeten volgen het onderwijs.

Volwassenen hebben gesprekken met onder andere de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en VluchtelingenWerk. Ze bereiden zich met programma’s en/of vrijwilligerswerk voor op hun toekomst. Dat kan op, maar ook buiten de locatie zijn. Met organisaties en partijen in de omgeving kijken we wat de asielzoekers overdag kunnen doen. Asielzoekers mogen onder sommige voorwaarden ook betaald werken. 

Mogen deze bewoners ook bezoek ontvangen?

Ja, ze mogen bezoek ontvangen tussen 8.00 en 22.00 uur. Het COA kent een bezoekersregeling.

Waar gaan kinderen/jongeren naar school?

Basisschool

Kinderen in de basisschoolleeftijd gaan naar een normale basisschool in Woerden.

Middelbare school

Kinderen die een middelbare schoolleeftijd hebben gaan de eerste jaren naar een andere klas. Dit is een speciale ‘internationale schakelklas’ voor nieuwkomers van 12-18 in Nederland. In deze klas is veel aandacht voor het leren van de Nederlands taal. Ook worden ze wegwijs gemaakt in het Nederlandse schoolsysteem.

Planning en proces  

Is er een besluit genomen? 

Ja, er is een besluit genomen.  Op 18 april nam de raad het besluit dat het haalbaarheidsonderzoek mag worden uitgevoerd.

Op 4 april vond er een politieke avond plaats. Inwoners konden op deze avond inspreken. U kunt de politieke avond hier terugkijken.

Het onderzoek is uitgevoerd door het COA. Uit dit onderzoek blijkt dat de Bleek 1 na verbouwing geschikt is voor een asielzoekercentrum. Er kunnen 15 jaar lang 400 asielzoekers worden opgevangen. Op 19 september heeft de gemeenteraad ingestemd met het tekenen van de bestuursovereenkomst. Deze wordt getekend tussen de gemeente en het COA.

De raadsvergadering van 19 september is terug te kijken op de website van de gemeenteraad.

Wanneer kunnen de eerste bewoners komen? 

De gemeente verwacht dat het azc niet eerder klaar is dan 2027. De flexwoningen zijn eerder klaar. 

Hoe zit het met de periode van 15 jaar? 

De opvanglocatie is nodig voor een aantal jaren. We willen op deze plek later vaste woningen bouwen. Daarom kunnen de mensen die asiel zoeken hier 15 jaar wonen. 

Hoe hangt dit samen met de gebiedsontwikkeling van Nieuw-Middelland? 

De Bleek 1 ligt in bedrijventerrein Middelland-Noord. Maar dat gaat veranderen. Er komen ook woningen bij in dat gebied. Dat gebeurt niet in één keer, maar stap voor stap. Door op de Bleek 1 asielzoekers op te vangen, wonen er alvast mensen op deze plek. 

Hoe zit het met de vergunning? 

Als er een besluit is genomen, dan vraagt het COA verschillende vergunningen aan. Deze worden op www.officielebekendmakingen.nl neergezet. Ben je het niet eens met de vergunning, dan kun je dit laten weten. Je hebt hiervoor zes weken de tijd, vanaf het moment dat de vergunning is afgegeven.  

Waarom kijken jullie niet eerst naar een oplossing samen met andere gemeenten? Volgens de Spreidingswet is de gemeente in dat geval niet verplicht asielzoekers op te nemen.

We hebben gesprekken met veel andere gemeenten in Utrecht. Er wordt veel samengewerkt. Veel gemeenten in de provincie Utrecht zijn bezig met opvang van asielzoekers. Dit gaat ook in veel gemeenten goed. De Utrechtse gemeenten moeten samen zorgen voor 8.207 asielplekken. Zoveel plekken zijn er nog lang niet.

Daarnaast zijn veel huidige opvanglocaties alleen tijdelijk beschikbaar. Iedere gemeente moet daarom kijken welke mogelijkheden er zijn om asielzoekers op te vangen. Als deze mogelijkheden er niet zijn, dan overlegt de gemeente met een andere gemeente. Een andere gemeente kan in dat geval bijvoorbeeld meer statushouders opvangen.

Voor sommige gemeenten is het lastig om voor opvang te zorgen. Dat komt omdat er geen geschikte ruimte is of omdat het moeilijk is om toestemming te krijgen. Dit geldt vooral voor het buitengebied, buiten de ‘rode contouren’ die door de provincie zijn afgesproken. Buiten die rode contouren mag namelijk niet worden gebouwd.

Waar kan ik vragen, opmerkingen en klachten kwijt als het azc er is?

De locatie is 24/7 telefonisch bereikbaar. Dit telefoonnummer zullen we delen als dit bekend is. Ook krijgt de locatie een mailadres. Ook dit zullen we delen.

Kan ik ook helpen bij de opvang?

In opvanglocaties voor vluchtelingen, maar ook daarbuiten helpen veel vrijwilligers. Met eigen ideeën of vanuit organisaties en bedrijven. Daar is het COA erg blij mee. Soms zijn ook spullen welkom. Hoe wij dit regelen laten wij nog weten.

Ik heb kleding en spullen over. Kan ik deze ook brengen?

U kunt kleding en spullen het beste brengen naar inzamelpunten. Zoals bijvoorbeeld van het Leger des Heils. Of in overleg met de locatiemanager naar de locatie zelf. Als er kleding of spullen nodig zijn werkt het COA samen met verschillende organisaties. U leest meer hierover op de website van het COA: https://www.coa.nl/nl/vrijwilligerswerk-en-donaties

Hoe ziet het dagelijks leven eruit van asielzoekers?

Asielzoekers wonen en leven zelfstandig in een azc. Benieuwd hoe het leven in een azc er uit ziet? Bekijk dan de website van het COA: https://www.coa.nl/dagelijkse-activiteite

Ik wil helpen of doneren, hoe doe ik dat?

In en rondom azc's zijn veel vrijwilligers actief. Wil jij ook iets helpen of doneren? Ga dan naar deze website: https://www.coa.nl/vrijwilligerswerk-en-donaties

De locatie 

Hoeveel asielzoekers komen er? 

Door de Spreidingswet is elke gemeente in Nederland verplicht een aantal asielzoekers op te vangen. Voor Woerden is dit aantal 337. Het COA heeft onderzocht of het gebouw aan de Bleek 1 geschikt te maken is voor 350 tot maximaal 400 asielzoekers. Dit blijkt het geval. Er is daarom door de gemeenteraad Woerden ingestemd met de opvang van 400 asielzoekers.

Samen met andere gemeenten kijken we hoe we de Spreidingswet kunnen uitvoeren. We kunnen samen zorgen voor een goede verdeling van de taken. Als wij meer asielzoekers opvangen, dan kunnen andere gemeenten taken van ons overnemen, zoals de huisvesting van een aantal statushouders. 

Wie komt hier te wonen?  

Mensen van verschillende leeftijden en nationaliteiten vragen asiel aan in Nederland. Alleengaande volwassenen, maar ook kinderen en gezinnen. De samenstelling van deze groep verandert steeds. Het is daarom niet mogelijk om nu te zeggen welke mensen naar Woerden komen. Het COA probeert altijd om tot een gemengde groep bewoners te komen.  

Voor wie zijn de flexwoningen? 

COA bouwt naast het azc ook flexwoningen. Dit zijn tijdelijke woningen. Deze woningen zijn bedoeld voor Woerdenaren die een huis zoeken, maar worden tijdens de verbouwing van de Bleek 1 door het COA gebruikt.  

Nu wonen er Oekraïners in De Bleek 1, mogen zij blijven? 

De Oekraïense vluchtelingen blijven ten minste tot 4 maart 2025 op de locatie aan de Bleek 1. Sinds augustus 2022 wonen er 144 Oekraïense vluchtelingen in het gebouw. De Bleek 1 is geschikt als azc blijkt uit onderzoek van het COA. Het gebouw moet daarvoor wel eerst worden verbouwd. Het COA kijkt daarom naar de mogelijkheden voor de Oekraïense vluchtelingen. Het kan zijn dat de vluchtelingen opgevangen worden op een andere locatie of op de Bleek 1 blijven.  

Hoe de Oekraïense vluchtelingen na 4 maart 2025 worden opgevangen is Europees en landelijk nog niet duidelijk. 

Van wie wordt het gebouw op de Bleek 1? 

Het COA wil het gebouw op de Bleek 1 kopen en wordt dan eigenaar. Het gebouw is nog niet gekocht door het COA.  

Worden de vluchtelingen gescreend of onderzocht? 

Elke asielzoeker die Nederland binnenkomt wordt geïdentificeerd en geregistreerd. Dit doen de AVIM (Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel) en de IND. De Koninklijke Marechaussee doet soms extra onderzoek. Ook krijgen de mensen een medische intake. En als dat nodig is een tbc-controle. 

Wie is verantwoordelijk voor de veiligheid op deze locatie? 

Het COA is altijd verantwoordelijk voor de veiligheid op de locaties. Het COA werkt daarbij samen met een beveiligingsorganisatie.  

Waar kan ik terecht met vragen, opmerkingen en klachten? 

Tot aan de opening van de locatie kunt u met vragen terecht bij de gemeente. Op denkmee.woerden.nl kunt u vragen, opmerkingen of klachten doorgeven. Concrete meldingen kunnen ook gedaan worden via de gemeente, zie hiervoor: Melding doen

De politie is zonder spoed telefonisch te bereiken via 0900 8844. Bij spoed belt u naar 112.

Wat wordt er gedaan om ervoor te zorgen dat de opvanglocatie een open en vriendelijke plek is? 

Op de locatie is de hele dag (24 uur) beveiliging aanwezig. Zij hebben officieel gastheerschap. Er komen geen hekwerken of slagbomen. Het COA, de gemeente en politie staan met elkaar in contact als er problemen zijn. Ook komt de wijkagent vaak langs. Daarnaast is er een klankbordgroep opgericht. In deze groep zitten bewoners en bedrijven uit de wijk. Zij hebben het samen met de gemeente over verschillende dingen rondom de opvanglocatie. 

Er zijn te weinig voorzieningen op Middelland. Er zijn bijvoorbeeld geen winkels op loopafstand en te weinig parkeerplekken. Regelen jullie dit soort voorzieningen als er zoveel inwoners bijkomen op Middelland?

De wens voor deze voorzieningen nemen we mee tijdens het uitwerken van de plannen. Natuurlijk is er daarbij ook aandacht voor het aantal parkeerplekken.

Worden er ook woningen gebouwd voor de Woerdenaren? Waar en wanneer?

In het plan staat ook dat er 48 flexwoningen worden geplaatst. Deze komen te staan op de plek naast de Bleek 1 dat nu een parkeerterrein is. Deze tijdelijke woningen zijn voor statushouders en starters uit Woerden die een woning zoeken.

Hoe is de veiligheid rond de locatie geregeld?

Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid op al haar locaties. Het COA werkt daarbij samen met beveiligingsorganisatie Trigion. Tussen 8.00 uur en 22.00 uur zijn er medewerkers van het COA op de locatie aanwezig. Daarnaast zijn er 24 uur per dag, 7 dagen in de week beveiligers op de locatie.

Waar nodig is er contact tussen het COA en de politie. De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente. De vluchtelingen krijgen begeleiding en voorlichting over onderwerpen zoals veiligheid. Maar ook omgangsvormen in Nederland.

Is de opvang een openbare locatie?

Nee, het azc is geen openbare locatie. Bewoners kunnen vrij in- en uitlopen. Bezoekers moeten een identiteitskaart laten zien.