Idealisme versus realisme

Nederland heeft zich via het Klimaatakkoord en het Parijs akkoord verplicht om richting 2050 de uitstoot fors te reduceren. Ja er bestaat een klimaatprobleem, en het zou helpen om minder fossiele brandstoffen te gebruiken.

Moet daarom Molenvliet van het gas af? Dat is niet realistisch en evenmin wenselijk.

Om te beginnen is het niet slim om alles op één kaart te zetten, schepen achter je te verbranden. De huidige situatie rond de straat van Hormuz bewijst dat je niet van één brandstof afhankelijk moet zijn. Zonder gas ‘achter de hand’ is er geen enkele energiebron meer beschikbaar wanneer de elektriciteit uitvalt. Bijvoorbeeld door storing, sabotage, gijzelsoftware of vijandelijke vreemde mogendheden.

De door dit onderzoek ontstane commotie is begrijpelijk. Bij veel mensen gaan de nekharen overeind staan wanneer er betutteld en iets opgedrongen wordt. Het kan zoveel vriendelijker, minder dwingend. Motiveer de betrokkenen.

Als het echt zo dringend is dat we van het gas af gaan, ontmoedig dan het gebruik ervan. Laat de mensen echter een keuze hebben. Stimuleer huishoudens om in een voor de bewoners passend tempo over te stappen op elektra. Verwarmen door middel van airconditioning of infrarood panelen. Koken op inductie, wel zo gezond want geen schadelijke dampen zoals bij het koken op gas.

De vragensteller die bij ons aan de deur kwam, vertelde dat onze nieuwe elektrische verwarmingsapparatuur een vergeefse investering waren wanneer er een warmtenet zou komen. Is het fair om mensen die al stappen hebben gemaakt om van het gas af te gaan opnieuw de hoofdprijs – warmtenetten zijn schreeuwend duur - te laten betalen?

Inderdaad, een warmtenet werd gesuggereerd. Zo ’n systeem dat leuk is voor de leverancier, die vaak een monopoliepositie heeft.

Deze warmtenetten hebben wellicht potentieel als efficiënte, collectieve oplossing voor de warmte transitie, met name in dichtbevolkte stedelijke gebieden met hoogbouw. Er zijn echter redenen waarom de uitrol sterk stagneert: de buitensporig hoge kosten, organisatorische problemen en vaak ontevredenheid bij bewoners. Zo’n warmtenet produceert op echt koude dagen onvoldoende warmte. Een andere veelgehoorde klacht gaat over het continu borrelende of suizende geluid, wat irritaties opwekt.

Dat idealisme niet altijd gelijke tred houdt met realisme blijkt ook hier. Het is niet realistisch om heel Molenvliet open te graven. Zoiets aanleggen in een al bestaande woonwijk is vragen om problemen… Voor nieuwbouwwijken is het realiseren van een warmtenet wellicht wel een haalbare optie.

Resteert nog de vraag wat we ermee winnen wanneer een wijk grotendeels van het gas af gaat. Zolang er nog kolencentrales worden gebruikt om elektriciteit op te wekken kunnen we het begrip duurzaam in elk geval doorstrepen.